“Haarlemmermeer is een verstedelijkte regio met ontzettend veel dynamiek. Met Park21 krijgen de inwoners er een heerlijke oase van rust bij. De provincie Noord-Holland vindt het belangrijk dat iedere Noord-Hollander binnen tien minuten ‘in het groen’ kan zijn. De plannen voor dit park sluiten mooi aan bij die ambitie, net als bij de ambitie om de concurrentiepositie van de Randstad op peil te houden. Investeren in groen en landschap is namelijk ook lonend voor de economie en werkgelegenheid in het gebied. We verbeteren het vestigingsklimaat en dat trekt weer bedrijven aan. De afwisseling van stad en landschap is één van de sterkste troeven van Noord-Holland. De provincie zet zich samen met andere overheden, organisaties en ondernemers in voor behoud en verdere ontwikkeling van die unieke combinatie, die we ook wel het Metropolitane Landschap noemen. Met Park21 geven we daar een belangrijke impuls aan.”
Een Masterplan voor Park21
Duizend hectare akkerland ontwikkelen tot een nieuw soort park met regionale, landelijke én internationale betekenis, is een ambitieus avontuur. In Park21 willen we het authentieke landschap tussen Hoofddorp en Nieuw-Vennep versterken en daar kwaliteiten aan toevoegen. We maken het polderlandschap toegankelijk voor publiek, met ruimte voor boerenbedrijven, sportfaciliteiten, paden en verbindingen, groen en weides, een recreatieplas en attracties. Het Masterplan beschrijft hoe Park21 er in de toekomst uit kan zien en hoe we de bijzondere ontwikkeling ervan willen vormgeven.
Met Park21 maakt Haarlemmermeer een groot en gevarieerd landschap om te recreëren en te verblijven voor de mensen nu en straks. Park21 is de nieuwe achtertuin voor onze bewoners, maar ook het groene hart van Haarlemmermeer, een bijzondere schakel in de regionale groenstructuur, een nieuw landschap, een manier om Haarlemmermeer en haar cultuurhistorie méér gezicht te geven. Het zorgt voor duurzame kwaliteit in de metropool én amusementsvoorzieningen voor mensen uit binnen- en buitenland. De schaal, het internationale aspect en de voorzieningen en evenementen die daarbij horen maken Park21 een metropolitaan park.
Park in lagen
Het park is opgebouwd uit drie lagen: de polderlaag, de parklaag en de leisurelaag. De lagen lopen elk dwars door het park, vullen elkaar aan, maar verschillen ook heel duidelijk. De contrasten in het landschap en activiteiten, maken Park21 spannend, een belevenis.
De polderlaag, strak en open, houdt de cultuurhistorie van het gebied herkenbaar en beleefbaar. Het is de basis voor de inpassing van verbrede landbouw, natuur en water. De structuur van de polder met lanen, kavelsloten en strakke erfbeplanting valt meteen op als je in Park21 over de polderwegen fietst of wandelt. Vanaf hier heb je ruim zicht op het achterland en op herkenningspunten in Nieuw-Vennep en Hoofddorp. De vergezichten blijven belangrijk in de beleving van Park21.
De parklaag is de dragende en verbindende structuur. Hij is openbaar, een raamwerk dat over de polderlaag heen loopt en ermee contrasteert, maar tegelijk ook de verbinding legt tussen recreatie en agrarisch gebied. In deze laag is ruimte voor bijvoorbeeld een theeschenkerij, speeltuinen en ligweiden, cultuur, sport en bijzondere voorzieningen. De grote recreatieplas aan weerszijden van de IJweg is onderdeel van de parklaag. Het is een belangrijke trekker en beeldbepalend voor het park. Een netwerk van wandel-, fiets-, skate- en ruiterpaden loopt door de parklaag heen. De paden sluiten aan op de oude polderwegen en op de woongebieden. Ook lopen er enkele lange lijnen door het park die een recreatieve verbinding vormen tussen de Westeinderplassen, het Groene Hart en de Duin- en Bollenstreek en de kust.
De derde laag is de leisurelaag, met (commerciële) voorzieningen en attracties. Tussen de A4 en het spoor is ruimte gereserveerd voor (inter)nationale topattracties die de uitstekende ligging en bereikbaarheid van dit gebied benutten. Tussen Hoofddorp en Nieuw-Vennep ligt het parkhart aan de grote plas. Hier is ruimte voor een bezoekerscentrum, uitzichttoren, strand, horeca en andere voorzieningen. Het parkhart is vanuit Hoofddorp en Nieuw-Vennep bereikbaar met de Zuidtangent, maar ook via een nieuwe parkweg.1 De attracties tussen A4 en spoor moeten met de auto en met hoogwaardig openbaar vervoer (HOV) zeer goed te bereiken zijn voor grote bezoekersaantallen.
Het ontwerp van Park21 is een proces
De tijd dat parken in opdracht van één machtig persoon op de tekentafel van een landschapsarchitect ontstonden, ligt ver achter ons. De uitdaging nu is om een robuust raamwerk te creëren dat het gebied structuur en betekenis geeft en tegelijkertijd ruimte biedt voor veranderende behoeften in de toekomst.2 We geven in dit Masterplan aan hoe het park er over twintig jaar uit zou kunnen zien. We geven richting, maar vertellen niet hoe het precies moet worden. Juist de procesmatige totstandkoming van Park21 zorgt voor een eigen karakter. Dit Masterplan kan gezien worden als een mooi script, nu moeten we met een goede regie Park21 gaan maken.
Dit Masterplan is een regiedocument waarin de kaders voor ontwikkeling van toekomstige deelprojecten, voorzieningen en attracties worden gesteld. Het is een handvat voor beleidsmakers en ontwikkelaars van grote en kleine attracties en voorzieningen in het park die met dit regiedocument aan de slag kunnen om Park21 daadwerkelijk te realiseren. Voor bewoners en andere stakeholders maken we een korte versie van het Masterplan, die duidelijk laat ziet wat de ontwikkeling van Park21 voor hen betekent.
Het Masterplan beschrijft het parkconcept en de ontwikkelstrategie. In het parkconcept laten we zien hoe Park21 eruit zou kunnen zien. We leggen zaken vast zoals het karakter van het park, de hoofdstructuur, de zichtlijnen en de ontsluiting. Daarbinnen is ruimte voor ontwikkeling, voor kleinschalige en grootschalige initiatieven. Het is van belang dat het parkconcept voldoende flexibel is, maar tegelijkertijd ook duidelijk markeert wat voor het park essentiële zaken zijn. Het Masterplan zet op een rij wat de condities zijn voor de ontwikkeling van het park. De ontwikkelstrategie gaat over ontwerp, fasering, aanpak, organisatie, financiering, marketing en communicatie. Daarbij geeft het Masterplan ook de uitgangspunten voor de eerste deelprojecten, waarvoor publieke financiering beschikbaar is en afspraken over uitvoering gemaakt zijn.
Leeswijzer
In dit Masterplan gaan we in op de volgende vragen:
- Hoofdstuk 2. Welke kansen biedt Park21 Haarlemmermeer? En welke ambities hebben we?
- Hoofdstuk 3. Hoe kan Park21 er straks uitzien en wat is er dan te beleven? Een beschrijving van het park, het parkconcept, de uitgangspunten voor ontwikkeling en de ruimtelijke en programmatische condities.
- Hoofdstuk 4: Wat zijn de bouwstenen voor Park21? Vastgesteld beleid, uitgangspunten voor duurzaamheid, mogelijke toekomst van het watersysteem en randvoorwaarden zoals zoneringen en (milieu)regelgeving zijn zaken waar we rekening mee hebben gehouden bij het maken van het parkconcept.
- Hoofdstuk 5. Hoe gaan we Park21 ontwikkelen? Het Masterplan schetst geen eindbeeld, maar een ontwikkeling. In dit hoofdstuk de aanpak van die ontwikkeling, voor elke laag en voor elk deelgebied, voor het juridisch-planologisch traject, de financiële strategie, communicatie en promotie, en het proces, de organisatie, de planning en fasering die daarbij horen.
